Hala Pomp Muzeum Wodociągów
“Muzeum Wodociągów w Bydgoszczy – muzeum w Bydgoszczy prezentujące historię i działalność wodociągów w Polsce oraz sprzęt i akcesoria wodociągowo-kanalizacyjne, począwszy od okresu staropolskiego, aż po czasy współczesne. Stacja wodociągów Las Gdański w Bydgoszczy – ujęcie wód podziemnych istniejące od 1900 r. w Bydgoszczy, w węższym znaczeniu kompleks zabytkowych obiektów komunalnych, położonych na południowym skraju Lasu Gdańskiego. Pod koniec XIX wieku władze Bydgoszczy czyniły starania związane z wybudowaniem i uruchomieniem wodociągów miejskich i ze skanalizowaniem miasta. W tym celu zaplanowano pobieranie wód podziemnych z poziomu czwartorzędowego. Pierwsze projekty autorstwa inżyniera Teodora Wulfa, budynków wchodzących w skład kompleksu wodociągów zatwierdzone zostały w 1890 r. Duże koszty tej inwestycji, które miały być pokryte z rządowego kredytu, spowodowały kilkuletnie opóźnienie. Dopiero w 1899 r. przedłożone i zatwierdzone zostały kolejne projekty odnoszące się do kompleksu budynków, wykonane przez Franza Marschalla. Tego samego roku rozpoczęto prace budowlane. Jako pierwsze powstały budynki pompowni, studni zbiorczej i gazometrów. Inwestycję zakończono w 1900 r. Efektem było wzniesienie budynku przepompowni i budynku administracyjnego oraz obiektów gospodarczych. Od 1937 r., po wzniesieniu nowej stacji pomp, dotychczasowy budynek nie pełnił już swych funkcji. Do 2000 r. był częściowo wykorzystywany jako stacja uzdatniania wody (filtrów ciśnieniowych i hala odżelaziaczy), a następnie wyłączony z użytkowania. W latach 2002–2010 obiekty odrestaurowano, korzystając z funduszy unijnych. Odtąd obiekty pełnią funkcje reprezentacyjne i kulturalne (koncerty muzyczne), zaś w 2012 r. urządzono tu pierwsze w Polsce Muzeum Wodociągów. Hala Pomp jest przystankiem ścieżki edukacji ekologicznej bydgoskich wodociągów. Jej drugim elementem jest Wieża Ciśnień na osiedlu Szwederowo. W 2020 zakończono rewitalizację i adaptację do celów ekspozycyjnych znajdującego się na terenie stacji budynku mieszkalnego. Prace budowlane o wartości ponad 3 mln zł objęły wymianę części stolarki okiennej, docieplenie ścian od wewnątrz, wykonanie izolacji fundamentów oraz prac instalacyjnych, odnowienie ceglanej elewacji, instalację podnośnika dla niepełnosprawnych oraz budowę schodów przy wejściach do budynków. W środku urządzone zostały sale ekspozycyjne; planowane jest stworzenie wystawy prezentującej m.in. historię wodociągów, floty rzecznej, a także sylwetki osób najbardziej zasłużonych dla rozwoju infrastruktury wodociągowej w Bydgoszczy. Od wielu lat w tym miejscu odbywa się Festiwal Muzyki Kameralnej „Muzyka u Źródeł”. Podczas zwiedzania zobaczyć można zabytkowe hydranty, zdroje uliczne, pompy, a także replikę średniowiecznego rurmusa – urządzenia, które służyło w XVI wieku do dostarczania bydgoszczanom wody czerpanej z rzeki Brdy. Popularnością wśród zwiedzających cieszy się także 15-metrowy model piętrowego kanału wodno-ściekowego z końca XIX wieku, stanowiący odwzorowanie analogicznych budowli znajdujących się pod ziemią.”
