Kościół w Chełmnie, Kujawsko-Pomorskie

“Bardzo ładny kościół...warto wejść na wieżę widokową choć wymaga to trochę wysiłku, strome schody ale warto..mówia ze z wieży są najpiękniejsze widoki na świecie.......miasto Świecie. Wejsciowka bilet 10 zlotych ofiara na remont i renowację koscioła, widac na miejscu ze dobrze wykorzystane.Polecam to miejsce”

“Księża bardzo mili, z poczuciem humoru, przyciągają wiernych. Piękny, zadbany, bardzo klimatyczny kościółek. Przyjazna i ciepła atmosfera. Aż chce się tam wracać. Serdecznie polecam.”

“Kościół z przełomu XIII i XIV jest zaliczany do najstarszych na Ziemi Chełmińskiej. Budowla bazylikowa z bogatym szczytem schodkowym w fasadzie zachodniej pięknie zamyka ul. Dominikańską. Kościół trójnawowy, bazylikowy z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Pierwsza wzmianka o dominikanach w Chełmnie pochodzi z 1244 r. i jest to jednocześnie początek budowy klasztoru i prezbiterium kościoła. Korpus pierwotnie jednonawowy rozbudowano w 1311 r. i następnie do 1371 r. z dodaniem drugiej nawy od południa. W XVII w. po pożarze przebudowany na bazylikowy (podniesiono nawę główną). W 1829 r. dokonano kasaty klasztoru, odkąd do 1945 r. kościół użytkowany był przez protestantów. Po pożarze budynku klasztornego w 1830 r. rozebrano go. W 1883 r. dobudowano kruchtę przy fasadzie zachodniej. Wewnątrz nie zachowało się oryginalne wyposażenie, bowiem po przejęciu przez protestantów zostało usunięte. Uwagę zwraca w posadzce prezbiterium gotycka płyta nagrobna Heidenreicha, pierwszego biskupa chełmińskiego. Datowanie: Relikty w obrębie kruchty zachodniej - 2 ćw. XIII w. (?), prezbiterium - 4 ćw. XIII w., korpus - 1 poł. XIV w., dobudowa nawy północnej i szczyt zachodni - 3 ćw. XIV w., przebudowa nawy głównej i barokizacja korpusu - 2 poł. XVII w. Technika, materiał: Murowany z cegły w układzie wendyjskim, częściowo na fundamencie kamiennym. Wymiary: długość - ok. 63 m, szerokość - ok. 19,5 m, wysokość - 31 m, wysokość sklepień prezbiterium - 19,2 m Według miejscowej tradycji dominikańskiej konwent w Chełmnie został założony w 1228 r. przez św. Jacka Odrowąża. Data ta odnosić się może do erygowania klasztoru, natomiast faktyczne osadzenie zakonników mogło nastąpić w czasie lokacji miasta, krótko po 1233 r. W 1243 r. biskupstwo chełmińskie obejmuje Heidenryk, dominikanin i wcześniejszy prowincjał polski, dla którego chełmiński klasztor był prawdopodobnie ważnym punktem oparcia w czasie, gdy jeszcze nie powstała siedziba biskupia w Chełmży. O późniejszym znaczeniu ośrodka chełmińskiego świadczy trzykrotne zwoływanie tu posiedzeń kapituł prowincjonalnych w latach 1370, ok. 1450 i 1519. W okresie reformacji klasztor dominikanów, w przeciwieństwie do chełmińskich franciszkanów, nie uległ rozwiązaniu i cały czas funkcjonował. Po 1594 r. kiedy kanonizowano św. Jacka, wzniesiono obok kościoła kaplicę poświęconą temu świętemu. W 1617 r. na skutek postanowień potrydenckich nastąpiła regulacja życia zakonnego. Począwszy od XVII w. dominikanie rozwinęli kult św. Dominika, św. Tomasza z Akwinu i św. Jacka. Jedną z uroczystości ku czci św. Tomasza zaszczycił swą obecnością biskup chełmiński Kazimierz Opaliński. Największą popularnością cieszył się jednak odpust św. Dominika obchodzony 4 sierpnia. Na 1 poł. XVIII w. przypada wykonanie nowego późnobarokowego wyposażenia: ołtarza, stall zakonnych, ambony, chrzcielnicy, ław i ołtarzy bocznych. W 1772 r. wraz z dostaniem się ziemi chełmińskiej w granice Prus zaczął się proces stopniowego upadku klasztoru, z krótką przerwą w okresie Księstwa Warszawskiego (l. 1807-1813). W 1829 r. wydano edykt o kasacie zakonu, która ostatecznie zakończyła się w 1836 r. Po pożarze w 1830 r. rozebrano zabudowania klasztorne, w 1834 r. kaplicę św. Jacka. Ołtarze boczne przeniesiono do okolicznych kościołów wiejskich m.in. w Dobrczu, Górznie, Grążawach, Kijewie Królewskim, Niedamowie, Łęcku, Linowie i Szczuce. Kościół został objęty przez gminę ewangelicką i stopniowo zmodernizowany, poświęcenie nastąpiło w 1841 r. W 1946 został objęty przez władze polskie, kolejne poświęcenie, tym razem w obrzędzie rzymsko-katolickim, nastąpiło w 1947 r. W 2003 r. rozpoczęto szeroko zakrojone prace remontowe kościoła. W pierwszym etapie wymieniono pokrycie dachu, następnie uporządkowano i udostępniono do zwiedzania wnętrze.”

“Piękne miejsce warte uwagi! Wzmacnia ducha!”

“Kosciół wstępnie został odrestaurowany, msza odbywa się raz w roku - 29 czerwca.”

“Kościół Garnizonowy Matki Boskiej Częstochowskiej w Chełmnie Zbudowano: 1874/1875 Datowanie: l. 1874-1875. Technika, materiał: Murowany z cegły. Kościół wzniesiony w latach 1874-1875 dla garnizonu pruskiego. Po 1920 r. przejęty przez polską parafię garnizonową. Budowla neoromańska, z prezbiterium zwróconym ku południowi, jednonawowa z krótkim prezbiterium, pięcioprzęsłową nawą i wieżą od frontu. Prezbiterium przekryte sklepienie wielopolowym, nawa drewnianym stropem. Od zewnątrz ściany nawy opięte skarpami i przeprute półkolistymi oknami. Ściany wieży zwieńczone trójkątnymi szczycikami, znad których wyrasta ostrosłupowa iglica. Wewnątrz, oprócz neogotyckiego wyposażenia, znajdują się organy z 1885 r. zbudowane przez firmę Wilhelma Sauera z Frankfurtu nad Odrą. Przed kościołem pomnik poświęcony żołnierzom garnizonu chełmińskiego 66 Kaszubskiego Pułku Piechoty i 8 Pułku Strzelców Konnych zamordowanym w Katyniu.”

“Kaplica św. Marcina w Chełmnie Ta ceglana budowla, wzniesiona w wątku gotyckim, jest najmłodsza spośród średniowiecznych budowli sakralnych Chełmna. Wnętrze niegdyś bardzo skromne, obecnie przystosowano do nowej, świeckiej funkcji; na zewnątrz głównym elementem dekoracyjnym prostej bryły jest schodkowy szczyt zachodni. Historia Kaplica została wybudowana zapewne ok. połowy XIV w., wnętrze przekształcono w XVII w. oraz w XIX w. Pełniła funkcje pomocnicze dla kościoła farnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Od XIX w. kaplica nie była użytkowana do celów sakralnych. Gruntownie odnowiona w latach 1936 -1938. W 2005 r. wykonano remont dachu i poddasza; w 2013 r. przeprowadzono prace konserwatorskie, badania archeologiczne i kompleksowy remont obiektu oraz zmieniono sposób użytkowania zabytkowej kaplicy na bibliotekę i multitekę. Obecnie wyposażenie i podział wnętrza są całkowicie nowe, przystosowane do nowej funkcji; z zewnątrz uzupełniono ubytki muru i detal architektoniczny.”

“Kościół Ducha Świętego w Chełmnie Lokalizacja: Chełmno, Stare Miasto, działka sąsiadująca z murami miejskimi, u wylotu ul. Toruńskiej, przy zbiegu z ul. Wałową. Datowanie: ok. 1280-1290, część zachodnia i wieża 1 ćw. XIV w. Technika, materiał: Murowany z cegły, sklepienie drewniane. Szpital przy kościele Ducha Św., wzmiankowany w 1311 r., był prowadzony prawdopodobnie przez zakon Duchaków (Zakon Kanoników Regularnych od Świętego Ducha). Kościół został zbudowany w latach około 1280-1290, w pierwszym dwudziestoleciu XIV w. przedłużono go od zachodu i zbudowano wieżę. W zabudowaniach opuszczonych przez Duchaków w 1694 r. osiadły siostry miłosierdzia, które w 1828 r. zostały przeniesione do dawnego klasztoru benedyktynek. W tym czasie zdesakralizowany kościół pełnił funkcję magazynu wojskowego. Na początku XX w. świątynię ponownie konsekrowano i przywrócono do kultu. Nieużywane zabudowania klasztorne uległy rozbiórce. Obecnie kościół służy bractwu rycerskiemu w Chełmnie i jest udostępniony do zwiedzania. Budowla prostokątna, salowa, poprzedzona od zachodu wieżą na osi. Korpus wydłużony, przekryty dachem dwuspadowym, wewnątrz sklepiony drewnianą kolebką. Ostrołukowe okna w elewacji północnej, w liczbie sześciu, rozmieszczone regularnie, w elewacji południowej zgrupowane w części wschodniej. Na elewacji tej widoczne liczne otwory maculcowe, ślady przemurowań i zamurowane otwory po belkach stropowych, świadczące o istnieniu tu niegdyś przylegających do kościoła zabudowań. W elewacji południowej znajduje się również zamurowany ostrołukowy, uskokowy portal. Elewacja wschodnia przepruta jednym wysokim oknem, po jego bokach pary ostrołukowych blend. Szczyt trójkątny, jego górna część oddzielona podwójnym fryzem z ukośnie ułożonych cegieł, powyżej ostrołukowa blenda z wpisaną trójką mniejszych blend. Wieża na planie kwadratu, pięciokondygnacyjna, z ukośną przyporą w narożu północnym, w przyziemiu na osi przepruta ostrołukowym otworem wejściowym, umieszczonym w uskokowym obramieniu. Nad portalem wysokie rozglifione okno. Pozostałe kondygnacje rozwiązane podobnie: trójosiowe, z biforyjnymi oknami pośrodku i blendami po bokach. We wnętrzu pozostałości malowideł gotyckich. Starsze, z XIV w., przedstawiają niezidentyfikowaną postać męską, prawdopodobnie św. Krzysztofa, nieco późniejsze, z XV w., obrazują sceny Nawiedzenia oraz Ostatniej Wieczerzy, a także św. Marię Magdalenę unoszoną przez anioły.”

“Pani doktor w mojej ocenie jest profesjonalistką :) Moja córka jest zachwycona i nie ma oporów przed wizytą.”