Cmentarz w województwie Pomorskim

“Wrzeście wieś położona w województwie pomorskim , powiecie lęborskim , gminie wicko . Podzielona na dwie osobne miejscowości Wrzeście niem. Adlig Freist i Wrześcienko niem. Königlich Freist. Cmentarz położony jest przy drodze do Chabrowa po prawej stronie w miejscu zwanym Charbrowo Młyn. Miejsce bardzo zaniedbane i zniszczone nieliczne pozostałości podstaw krzyży i tumb. Nekropolie otaczał murek z kamienia polnego po środku jego od ulicy pozostałości bramy dwa ceglane słupki. O dziwo zachował się pomnik poświęcony mieszkańcom poległym w I wojnie światowej. Na archiwalnej fotografii znalezionej w sieci widzimy na szczycie krzyż i podstawa jest inna można wnioskować że pomnik został zniszczony wiele lat po wojnie przez mieszkańców potem odbudowany. Ociosany duży kamień na podstawie z mniejszych z wmurowaną tablicą z inskrypcjami w języku niemieckim: Im Weltkriege starben den Heldentod für's Vaterland aus des Gemeinde Kgl Freist „W wojnie światowej zginął bohaterską śmiercią za ojczyznę z gminy Kgl Freist“ Poniżej imiona i nazwiska poległych żołnierzy oraz gdzie zginęli : Gegen Russland „Przeciw Rosji „ , Gegen Frankreich „Przeciwko Francji“ i In Deutschland „W Niemczech“ Gren. GODELMANN Richard 08.02.1889 17.08.1914 geg. Russland Landw. GROMOLL Karl 07.11.1880 verm. Gren. KLOTZ Max 15.09.1897 13.04.1917 geg. Frankreich Jäger NEY Ernst 10.04.1893 23.02.1915 geg. Russland Res. NEY Max 16.03.1890 18.11.1914 geg. Russland Res. PAULITZ Hermann 13.12.1886 07.08.1915 geg. Russland Kan. PIOTRASCHKE Arnold 20.01.1897 28.05.1920 in Deutschland Landst. RIETER Adolf 13.09.1871 10.11.1917 in Deutschland Kan. SCHMUCKAL Paul 04.01.1894 30.06.1915 in Deutschland Gefr. WEGNER Max 15.11.1886 03.10.1918 geg. Frankreich Landw. ZESCHIN Ernst 06.09.1882 25.10.1914 geg. Russland Res. ZUR Paul 24.07.1885 12.11.1914 geg. Russland Landw. ZUR Richard 20.06.1883 verm. Na samym dole tablicy cytat z pisma świętego : Fürchte dich nicht, ich habe dich erlöset, du bist mein. Jes. 43,1. „Nie bój się, odkupiłem cię, jesteś mój. Iz. 43,1.“”

“Ciekawe miejsce . Warto zobaczyć..............”

“Miejsce pamięci . Zadbany cmentarzyk . Pamiętajmy”

“Fantastyczny cmentarz z historią”

“Stary zapomniany cmentarz ewangelicki .”

“Poniemieckie ewangelickie nekropolie miała większość pomorskich wiosek. Dziś zapomniane, zniszczone i rozkradzione żeliwne krzyże. W Bronowie dzięki mieszkańcom cmentarz jest w dobrym stanie i pod stałą opieką.”

“Trafiłem kiedyś przypadkiem. Wówczas totalnie zapuszczone i zarośnięte miejsce. Teraz widać, że ktoś się tym zajął. Pojawiła się tablica informacyjna, a jeden z grobów został odświeżony. Miejsce z historią.”

“Cmentarz w lesie, bez żadnych tablic czy drogowskazów, ale lokalizacja dobrze oznaczona na mapie, więc można trafić. Nagrobki porośnięte mchem, porozrzucane,raczej nie można już odczytać nazwisk i dat. Na cmentarzu jest też jeden grób Polki z 1958 roku, innych grobów z tego okresu tutaj nie ma. Może ktoś z miejscowych zna powód pochówku świętej pamięci Janiny właśnie tutaj.”

“Niestety cmentarz jest zaniedbany ale znajduje się tam kilka ciekawostek w tym ta inskrypcja: "Hier ruhet in Gott unser lieber Söhnchen u. Brüderchen Hermann Pauli geb. 1 Novbr 1913 gest. 18 April 1914 So schlaf nun sanst du lieber Sohn, Auf Wieder sehn vor Jesu Thron" Tłumaczenie: Tu spoczywa w pokoju (Bogu) nasz kochany syn i brat Herman Pauli urodzony 1 listopada 1913 zmarł 18 kwietnia 1914 Więc śpij teraz kochany synu, do zobaczenia przed tronem Jezusa”