Pręt Chełmiński Atrakcje turystyczne, Chełmno

Opinie

1. Pawel Sliwa ★★★★★

   Chełmno – pręt, czyli miara długości Na jednej ze ścian ratusza w Chełmnie (woj. kujawsko-pomorskie), pomiędzy oknami wisi żelazny pręt. Pośrodku wyryty jest napis: Culmer Ruthe. Co to takiego? To średniowieczny wzorzec miary. Napis znaczy chełmiński pręt (Culmen to nazwa łacińska miasta). Pręt służył w XIII wieku do zakładania miast na tzw. surowym korzeniu, czyli od podstaw, na terenie dotąd niezamieszkałym. Pręt miał 4,35 metra długości. Dzielił się na łokcie i stopy. Dziesięć prętów dawało 1 sznur. Pręt chełmiński był podstawową jednostką długości był w całych Polskich (Królewskich) Prusach. Zakładane z jego pomocą miasto było wzorcem dla ponad 220 miast Polski. W nowych miastach przyjęto szachownicowy układ ulic, przecinających się pod kątem prostym i dzielących miasto na kwartały. Ulicom nadano szerokość 2,5 pręta, czyli ok. 11 metrów. Większa część kwartałów chełmińskich ulic to kwadraty o boku 2 sznurów. W Chełmnie był kwartał wielki, ograniczony ulicą Grubińską i Tłustą (obecnie ul. Grudziądzka i ul. Rycerska), w którym zamieszkali najbogatsi mieszczanie, oraz kwartał mały, na którym stanął kościół farny, kościół i szpital św. Ducha oraz kaplica św. Marcin. Kwartał franciszkański obejmował zespół klasztorny franciszkanów i cysterek, a w kwartale dominikańskim był klasztor, zgodnie z nazwą – dominikanów. Ta część miasta byka najbardziej zaludniona. W centrum miasta zaplanowano prostokątny rynek o wymiarach 111×156 metrów, na którym stanął ratusz. W jednej części rynku znajdowały się ławy – parterowe zabudowania handlowe: chlebowa, mięsna, szewska. W innej części była wartownia (rozebrana w XIX wieku), pręgierz, basen przeciwpożarowy, trzy studnie – pompy oraz wieża ciśnień. Według tradycji pręt chełmiński pierwotnie znajdował się w kościele farnym, a w latach 80. XIX wieku powieszono go na zewnętrznej ścianie ratusza. Kiedy we wrześniu 2010 roku postanowiono zrobić jego kopię, przy pomiarze okazało się, że jego dolna i górna część różnią się: w dolnej części pręt ma długość 4,326 m, a w górnej 4,330 m. Skąd różnica? Otóż pręt jest wykonany z nieznanego stopu metali. Po wpływem warunków atmosferycznych, jego długość uległa niewielkim odchyleniom.

   1 rok temu
2. Mariusz. ★★★★★

   Ciekawa atrakcja turystyczna. Kiedyś bardzo praktyczny sprzęt do mierzenia swoich towarów, które na rynku sprzedawali przyjeżdżający tu kupcy. Był to średniowieczny wzorzec metryczny, dzielił się na mniejsze jednostki metryczne: stopy, łokci i kroki. Służył on również do wyznaczania szerokości ulic. Jego długość to około 4 metrów i 32 centymetrów (metale w zależności od temperatury ulegają rozszerzaniu). Kiedyś znajdował się w kościele farnym, a od XIX wieku na ścianie ratusza na rynku. Warto zauważyć, iż rynek zachował również funkcję handlową - odbywają się tu targi.

   1 rok temu

Najczęściej zadawane pytania