Historia dawnego jazu klapowego na Noteci dotyczy przede wszystkim unikatowej budowli militarnej w okolicach **Drezdenka** (obecnie województwo lubuskie, ale historycznie Krajna/Wielkopolska). Był to jeden z największych i najlepiej ufortyfikowanych obiektów hydrotechnicznych o przeznaczeniu obronnym wzniesionych przez Niemców w okresie międzywojennym. ### Historia Jazu Klapowego pod Drezdenkiem #### 1. Geneza (Lata 30. XX w.) * **Cel Militarny:** Jaz powstał jako element umocnień obronnych nazwanych **Linią Noteci** (część większego systemu znanego jako Wał Pomorski – *Pommernstellung*). Jego głównym zadaniem nie była regulacja żeglugi, lecz **strategiczne piętrzenie wód Noteci** w celu stworzenia rozległego, sztucznego rozlewiska. * **Funkcja Obronna:** W razie inwazji (głównie od strony Polski, na ówczesnej granicy), zamknięcie klap jazu miało podnieść poziom wody na tyle, by **zalać tereny nizinne** na przedpolu obrony. Wielkie rozlewisko miało stanowić naturalną (choć sztucznie wywołaną) przeszkodę, utrudniającą lub uniemożliwiającą szybkie przejście wojsk lądowych (zwłaszcza zmechanizowanych). * **Budowa:** Jaz został zbudowany przez Niemców w latach **1934–1937**, równolegle z budową nowej linii kolejowej (obecnie linia nr 430). #### 2. Konstrukcja i Fortyfikacje * **Typ:** Był to **jaz klapowy**, podzielony na kilka segmentów (zwykle 5 przęseł) i mający długość całkowitą około **250 metrów**, co czyniło go największym tego typu obiektem militarnym na Wale Pomorskim. * **Elementy:** Zespół budowli składał się z: * **Zapor klapowych** (właściwych mechanizmów piętrzących). * **Śluzy żeglugowej** (po prawej stronie), umożliwiającej ruch jednostek w czasie pokoju. * **Schronów mechanizmów:** Najbardziej charakterystycznym elementem były żelbetowe schrony (bunkry) o wysokiej klasie odporności (**klasa A** – najgrubsze ściany i stropy do 3,5 metra!), które mieściły maszynownie i mechanizmy sterowania klapami. #### 3. Losy w 1945 roku i Po Wojnie * **Brak Użycia:** Paradoksalnie, pomimo strategicznego znaczenia i solidnego ufortyfikowania, jaz prawdopodobnie nie został użyty zgodnie z przeznaczeniem podczas ofensywy Armii Czerwonej w 1945 roku. Historycy sugerują, że uniemożliwiła to wyjątkowo mroźna zima, która sprawiła, że Noteć zamarzła, a system zalewowy był nieskuteczny. * **Zniszczenie:** Po wojnie, aby usprawnić żeglugę i wyłączyć obiekt z użytku wojskowego, **klapy jazu zostały wysadzone i zdemontowane**. * **Pozostałości:** W przeciwieństwie do wielu mniejszych schronów bojowych na Wale Pomorskim, **żelbetowe schrony maszynowni jazu klapowego przetrwały** w dobrym stanie ze względu na swoją masywną konstrukcję (odporność A). Obecnie ruiny jazu klapowego pod Drezdenkiem, wraz z zachowanymi schronami, stanowią ważną atrakcję dla miłośników fortyfikacji i hydrotechniki.
Opinie
-
BORYS ★★★★★
-
Grzegorz Polguj ★★★★★
Niemieckie cudo hydrotechniczne z lat 30, bardzo zaawansowane jak na tamte czasy. Można dojechać drogą szutrową z Drezdenka na miejsce jazu nad Notecią. Budowla umożliwiała spiętrzenie wody na rzece, poprzez mechanizmy podnoszące śluzę, które mieściły się w bunkrach.
-
__Jarek __ ★★★★★
Obiekt z niemieckim rodowodem. Oddany do użytku w 1937 roku. W czasie II WŚ był częścią niemieckiej Linii Obrony Noteć. W realu 250 metrów długości budowli robi wrażenie. Wysadzone schrony to robota Rosjan w początkach lat 50. W bezpośrednim sąsiedztwie kolejna atrakcja w postaci nieczynnego, żelaznego mostu kolejowego. Największym atutem Jazu jest to że, znajduje się na totalnym odludziu i można robić wszystko na co masz ochotę. Chcesz, jeździsz rowerem, motorem po resztkach żelaznego mostu. Masz ochotę, płyniesz sobie bądź przedzierasz się mokradłami do schronów mechanizmów Jazu. Żaden społecznik, policjant nie będzie Cię pouczał iż,to niebezpieczne tudzież skaleczysz się w paluszka. Zresztą podczas mojej wizyty wesoła grupa, prawdopodobnie Ukraińców skakała z mostu do rzeki. Pomimo że, udowodnili mi że, jest to całkowicie bezpieczne, nie odważyłem się skoczyć z mostu. Polecam to miejsce do eksploracji albo jako miejsce spotkań, grilla w ładnym otoczeniu przyrody.
-
Daniel Broka ★★★★★
Świetnie miejsce tylko szkoda że nie jest zagospodarowane pod turystykę, po prostu to miejsce jest pozostawione same sobie
-
Czambeee ★★★★★
Pracuje nieopodal na budowie LK 351 i zawsze będąc ciekawy pojechałem pod obiekt. Świetne miejsce, szkoda, że zaniedbane.
-
Tomek Tomasz ★★★★★
Przejeżdżalem obok jak miałem wyjazd służbowy i zaciekawiło mnie to miejsce kilka dni później pojechałem sam obadac jak to wygląda i nawet się zaskoczyłem pozytywnie fakt żałuję że nie przeszedłem mostem na drugą stronę gdzie jest dosyć łatwe wejście do schronów bo będąc po północnej Noteci stronie niestety dostać się do środka to ciężko ;//
Nowa Recenzja
Najczęściej zadawane pytania
Jaki jest adres Dawny jaz klapowy na Noteci?
Dawny jaz klapowy na Noteci znajduje się przy 66-530 Drezdenko, Lubuskie, Polska
Jak można dotrzeć do Dawny jaz klapowy na Noteci?
Do Dawny jaz klapowy na Noteci można dotrzeć, korzystając z poniższego linku