Kościół Wniebowzięcia NMP w Kurzelowie Kościół, Kurzelów

Opinie

1. Americo Vespucci ★★★★★

   Przez wieki była to jedna z dość ważnych i chyba znanych miejscowości w Polsce - siedziba archidiakonatu ARCHIDIECEZJI GNIEŹNIEŃSKIEJ (jednego z 7), a więc ośrodek administrujący najbardziej na południowy wschód wysuniętych części (już w Małopolsce leżących) wielkiej diecezji. Kurzelów leżał w granicach "kasztelanii małogoskiej" (Małogoszcz), w XIV w. przekształconej w "starostwo (powiat) chęcińskie". Archidiakonat kurzelowski nadzorował 72 parafie - od Secemina i Chęcin aż po Jedlińsk za Radomiem. Mogła tu więc powstać kiedyś nawet diecezja .. kurzelowska. Pod archidiakonów z Kurzelowa podlegały tereny małopolskie - leżące między rzeką Pilicą a Górami Świętokrzyskimi. Wszystko co dalej na południe i wschód - to już należało do biskupów krakowskich. Nazwa Kurzelów wywodzić się ma jakoby od imienia właściciela miejscowości - jakiegoś Kurzela [40 km na południe stąd jest też Krzelów i Las Krzelowski]. Ale cóż to za imię - Kurzel - w potocznym gwarowym użyciu słowo to oznaczało od wieków ‘kurę, która pieje jak kogut i nie niesie jajek’. Taki niby kogut. Było więc takie imię? Kurzel - Gallus ("Kogut")?? Kurzelów - Kogutów?? Ale nazwiska Krzel i Kurzel istnieją. I w Czechach też są miejscowości o tej samej nazwie - Křelov, Chřělův. Myślę jednak że nazwa ta ma inną genezę i pochodzi raczej od staropolskiego wyrazu pospolitego "kużel", które miało kilka znaczeń: * ​Kądziel (włókno do przędzenia lnu lub wełny). * ​Cienkie płótno lniane lub len oczyszczony z pakuł. ​​Słowo to mogło pierwotnie wskazywać na zawód (ktoś zajmujący się przędzeniem lub lnem) albo też być czyimś przezwiskiem. Tak więc mówiąc językiem dzisiejszym Kurzelów to raczej byłby "Kądzielów". W 1136 roku powstała w Kurzelowie PARAFIA i to od tego momentu miejscowość weszła w skład dóbr arcybiskupów gnieźnieńskich. Erekcji parafii dokonał papież Innocenty II (!) na prośbę arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba ze Żnina (wow!). Arcybiskup Jakub Świnka w 1285 roku nadał osadzie prawa miejskie średzkie. Start był świetny. Miejscowość położona była na ważnym szlaku komunikacyjnym, biegnącym (przez lasy i pustkowia) z Krakowa przez Miechów, Secemin do Przedborza i Piotrkowa Trybunalskiego dziś - droga nr 742) O rozwój Kurzelowa dbali arcybiskupi gnieźnieńscy. To dzięki nim w 1306 roku utworzono tutaj siedzibę ARCHIDIAKINATU, który obejmował 72 parafie, a przy drewnianym kościele pod wezwaniem św. Wojciecha wybudowano (1342-1360) murowaną kolegiatę pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP. Stary, drewniany kościół został rozebrany dopiero w XVIII wieku. W 1369 roku ten sam arcybiskup ufundował szkołę kolegiacką, która później wydała wielu znanych Polaków (!). W latach 1382-89 przebywał dość często w Kurzelowie arcybiskup Bodzanta (pochodzący spod Wąchocka), który rozsyłał stąd swe rozporządzenia po całej Polsce. W 1425 roku zebrali się tutaj na synodzie biskupi polscy. Kurzelów przeżywał swój rozkwit w wieku XVI i w połowie XVII wieku, kiedy to otrzymał wiele przywilejów z rąk Zygmunta Jagiellończyka i Stefana Batorego. Handlowano tutaj żelazem. Czynna była łaźnia publiczna (Polska, nie żydowska!) istniał szpital oraz przytułek dla starców i bezdomnych (też polski, kościelny). Od połowy XVII wieku zaznacza się stopniowy upadek miasta. W kilkanaście lat po utracie niepodległości zlikwidowano archidiakonat kurzelowski (1805). Kurzelów pozostał jeszcze tylko siedzibą dekanatu (do 1867), kiedy to dekanat przeniesiono do Włoszczowy. Włoszczowa była bogatsza bo działali tam kupcy żydowscy, co by nie mówić lepsi. O Włoszczowie wszyscy dziś wiedzą.., o Kurzelowie - absolutnie nie. W 1805 roku miasto zostało włączone do nowoutworzonej diecezji kieleckiej, a potem krakowskiej (w 1882 roku ponownie do kieleckiej). Od 1992 diecezja kielecka stanowi część metropolii krakowskiej. W 1869 roku miejscowość utraciła prawa miejskie (po prawie 600 latach ich posiadania), ewidentnie z powodu biedy. Trzeba tam jechać i spędzić parę godzin, przyjrzeć się okolicy. Ze zdjęć wydaje się że dziś nic tu nie ma, a mieszkańcy mogą nawet nie mieć świadomości jaką historię posiada ich wioska.

   prawie 11 miesięcy temu
2. Grzegorz C. ★★★★★

   Warto zrobić krótki przystanek i zwiedzic zabytkowe wnętrze

   prawie 2 lata temu
3. Dariusz Skuza ★★★★☆

   A ja chcę zwrócić uwagę na dzwonnicę cudna rekonstrukcja oryginał zawalił się bodajże w 1946 roku .Odbudowano ja korzystając z części starej dzwonnicy ....

   prawie 4 lata temu

1. S A ★★★★☆

   Kościół z zewnątrz interesujący. Piękne płaskorzeźby na murze, które składają się w Drogę Krzyżową. Kościół jest przykładem XIV-wiecznego małopolskiego budownictwa sakralnego. Należy do wąskiej grupy świątyń jednofilarowych wzniesionych pod wpływem warsztatu działającego przy fundacjach Kazimierza Wielkiego. Wśród jej wyposażenia odnaleźć można cenne dzieła sztuki m.in.: mosiężną chrzcielnicę z 1414 roku i „marmurowy” nagrobek Marianny Baranowskiej z około 1632 roku (atryb. niezidentyfikowany rzeźbiarz chęciński lub Sebastiano Venosta). Niestety kościół zwykle jest zamknięty.

   bardziej 7 lat temu
2. ania kocot ★★★★★

   Okropne miejsce ale obsługa bardzo profesjonalna

   bardziej 7 lat temu

Najczęściej zadawane pytania