Cmentarz jeńców wojennych Cmentarz, Tonkiele

Opinie

1. Stephen Verchinski ★★★★☆

   Historia rodziny przebiega głęboko przez ten obszar. Mniej więcej pięćset lat w europejskiej sekwencji wydarzeń. Ten cmentarz po raz pierwszy odwiedziłem jako dziecko. Hurtowe egzekucje wydawały mi się niewyobrażalne. W tym miejscu odwiedzałem za każdym razem, gdy odwiedzałem okolicę. Ostatni raz był w 2018 roku Oto raport z obszaru, który znalazłem w Internecie i przetłumaczyłem „[Мой сайт]Форма входа Meny сайта BUGIE TONKELS W tym roku przypada 70. rocznica zakończenia II wojny światowej, największej wojny w historii ludzkości. Pochłonęła dziesiątki milionów istnień ludzkich, zarówno żołnierzy, jak i cywilów. Niewiarygodną stratę w społeczeństwie i gospodarce kraju poniósł zwycięzca hitlerowskiej burzy – Związek Radziecki. Dopiero podczas wyzwalania Polski spod okupacji niemieckiej życie oddało ponad 600 000 żołnierzy radzieckich. Ich groby są rozsiane po całym terytorium naszego kraju. Są też na Podlasiu. O jednym z nich chciałbym powiedzieć kilka słów. Jak wiemy, w 1939 roku, na mocy paktu Ribentrop-Mołotow, do Polski wkroczyły wojska radzieckie.  Wzdłuż Bugu, m.in. w rejonie Drohiczyna, zbudowano szereg bunkrów obronnych. Występowała tu znaczna koncentracja wojsk radzieckich. W 1941 r. hitlerowska burza zdobyła te warownie i dostała się do niewoli dziesiątki tysięcy żołnierzy. Obóz jeniecki znajdował się w Suchożebrach, położonych przy szosie Siedlce – Sokołów. Więźniów trzymano na świeżym powietrzu, praktycznie bez jedzenia. Jedli trawę i korzonki. W rezultacie zdarzały się nawet przypadki kanibalizmu. Wreszcie przystąpiono do ich egzekucji. Więźniów przywieziono do Tonkiel nad Bugiem i rozstrzelano nad rowem przeciwczołgowym. Rów ten stanowił linię demarkacyjną i sami Rosjanie go wykopali, nie przypuszczając, że dla wielu z nich stanie się grobem. Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku podjął próbę wyjaśnienia sprawy tej zbrodni.  Zbierał zeznania miejscowej ludności i występował do Niemiec z wnioskiem o ściganie zbrodniarzy wojennych. Wobec braku reakcji sprawę zamknięto w 1974 r. A teraz o samych Tonkielach. Pochodząca z Drohiczyna tuż przed mostem na Bugu tablica: wieś Tonkiele, a pod nią niewielka pieczątka wskazująca miejsce egzekucji wojennej. We wsi znajduje się kilka domów, a tuż za nią, po lewej stronie drogi, kępa drzew. Byłem w tym miejscu już kilka razy i zawsze przeżywałem szok psychiczny. Jest to cmentarz jeńców wojennych z 1941 r. Powierzchnia, jaką zajmuje, nie przekracza 500 m2. Cmentarz jest ogrodzony i obsadzony drzewami. Przy wejściu znajdują się dwie tablice w języku polskim i rosyjskim. Informują, że pochowano tu 25 tysięcy jeńców radzieckich. Przez środek cmentarza przebiega betonowa aleja, na końcu której stoi obelisk z sowiecką gwiazdą. Po bokach alei leżą małe betonowe bloki. Nie ma żadnych nazwisk ani imion upadłych, ich stopni wojskowych – po prostu nic. Przerażający cmentarz. Pierwsze pytanie, które przychodzi na myśl – jak na tak małym obszarze udało się pochować tak ogromną liczbę ciał? Odpowiedź znajdziemy przechodząc obok cmentarza. Otóż ​​z obu stron jest głęboki wąwóz, miejscami z wodopojami. To wspomniany rów przeciwpancerny, o którym mowa powyżej. To w nim tysiące jeńców wojennych znalazło wieczny spoczynek.  Nawet chodzenie tutaj nie jest podobne. Pod stopami ludzkie kości pokryte cienką warstwą ziemi leżą na głębokości kilku metrów. Aby zdać sobie sprawę, ile ofiar kryje ten wąwóz, należy przyjąć, że na pochówek każdej osoby przeznaczono co najmniej dwa metry kwadratowe powierzchni. Przy pochówku 25 000 osób powierzchnia cmentarza wynosiłaby pięćdziesiąt tysięcy m2, czyli pięć hektarów! Dziś cmentarz jest zaniedbany. Nikt tu nie sprząta i chyba nie modli się o spokój upadłych dusz. Nikt tu nawet nie postawił krzyża”.

   1 rok temu
2. Jarosław Uziębło ★★★★★

   Bardzo klimatyczne miejsce, obrośnięte jest drzewami nadającymi charakteru.

   prawie 3 lata temu

Najczęściej zadawane pytania